Ride to End AIDS / Rajdado por Finigi Aidoson

Esperanto sekvas.

English

Yesterday, October 26th, 2012.  I signed up at AIDS/Lifecycle to participate in the 2013 ride.

This is a seven day, 545 mile (883 km) bicycle trip from San Francisco to Los Angeles.  Additionally, it’s a fundraiser in the fight against HIV/AIDS.

The information page will tell you that the trip “averages about 80 miles per day.”  Of course, what that doesn’t tell you is that the longest day is 109 miles, and the 40 mile day is full of hills with romantic names like “Evil Twin 1” and “Evil Twin 2.”  There are notations in the route sheet with ominous words like “Quadbuster!”

What amazes me is that I registered seven months before the event is scheduled to start, and I’m participant number 3361.

So on June 2, 2013, there will be a minimum of three thousand people gathered at the Cow Palace in San Francisco.  Not all of them will be cyclists.  But still.  How many more people will register between now and then?

The hard part is that I need to raise a minimum of US$3000 in pledges in order to participate.  That’s $420 a month between now and June.  Guess I’d better start saving my spare change.

I’ll be using the Haluzak recumbent, of course.  At least when I get to Los Angeles, I won’t have a sore butt.

Am I ready to do this ride?  Probably not.  But I will be in June!

Stay tuned for further details and stories of my preparation and a week on California highways.

Esperanto

Hieraŭ, je la 26a de Oktobro, 2012, mi registriĝis ĉe Aidoso/Vivciklo por partopreni la rajdadon de 2013.

Tio estas septaga, 545 mejlo (883 km) biciklado de San Francisko ĝis Los Anĝeleso.  Cetere, ĝi estas kvestilo por la batalo kontraŭ HIV/Aidoso.

La informpaĝo sciigas ke la vojaĝo “meznombre atingas ĉiutage 80 mejlojn.” Kompreneble, ĝi ne sciigas vin ke ke la plej longa tago havas 109 mejlojn (176 km), kaj la 40 mejla tago estas plena de montetoj kun romantikaj nomoj kiel “Diabla Ĝemelo 1” kaj “Diabla Ĝemelo 2.” Estas signaroj en la vojo-folio kun minacaj vortoj kiel “Quadbuster!”

Tio kio mirigas min estas ke mi registris sep monatojn antaŭ la evento okazos, kaj mi estas partoprenanto nombro 3361.

Nu, je la 2a de junio, 2013,  estos minimume tri mil homoj amasitaj ĉe la Cow Palace (Bovino Palaco) en San Francisko.  Ne ĉiuj estos biciklantoj.  Sed ankoraŭ. Kiom da pli homoj registros antaŭ tiam?

La malfacilaĵo estas tio, ke mi devas kvesti minimume US$3000 en promesoj por partopreni. Tio estas $420 monate inter nun kaj junio.  Konjektas mi, ke mi devas komenci savi la ŝparajn monerojn.

Kompreneble, mi uzos la kuŝbiciklon de Haluzak. Almenaŭ, kiam mi atingas LosAnĝeleson, mi ne havos doloran postaĵon.

Ĉu mi estas preta por ĉi tiu rajdo?  Verŝajne ne.  Tamen, ja en junio!

Pli da sciigoj sekvos.  Revenu por legi la historion pri mia preparado kaj la semajno sur la ŝoseoj de Kalifornio.

House of Ghosts

ImageChristopher R. Mihm’s new retro-horror movie, House of Ghosts, is now available.  It’s a flashback to the horror movies of old, written, directed and filmed in the same manner, as the B science fiction/horror movies we saw at the drive-in cinemas.

Due to the magic of modern technology, though, you can watch the movie voiced in Esperanto.  And if you do, please look for my name in the credits as one of the translators.

I also helped translate Mihm’s earlier work, Attack of the Moon Zombies, but this one was more difficult as we were asked to give translations that had the same number of syllables as the original English so that the English speaking actors didn’t look like they had some pre-existing brain trauma.  A major difference between the two languages is that English is awash with single syllable words, and Esperanto has very few.  We did a lot of verbal abbreviations.  It was a challenging task, but I think we came through!

I’m not going to give you a synopsis or review. I’m sure you’ll be able to easily predict most of the story line.  The value of the movie is in the presentation.

“Aŭ kresku aŭ mortu” – malfeliĉa ekonomia modelo.

La nuna tutmonda ekonomio estas, efektive, ponzikomploto.   La nunaj investantoj pagas ilin mem el la mono de investontoj.   Ni subtenas niajn vivnormon per la mono kaj rimedoj de la estontuloj.

Ĉiuj ponzikomplotoj devas disfali, ĉar la gajnado superas pagadojn.  Kio okazos tiam?

Ĉu eblas, ke la disfalo jam okazas?  Eblas, ke la Granda Recesio de 2008 estas averto ke ni jam superis la atenditajn gajnojn.  Eblas, ke la aktuala teorio de ekonomio “Aŭ kresku aŭ mortu,” kiun preskaŭ ĉiu ĉiplanedano uzas, jam finfine superis la kapablon por kreski.

Esperanto – the basic and the abstract

There are two beginning students, komencantoj, at the Stanford class on conversational Esperanto.  Since they are already polyglots, they are picking the language up quickly.  However, they still have a difficult time following advanced conversation.

Why is this? you might ask. Isn’t Esperanto supposed to be the easiest language in the world to learn?

Yes, and basic Esperanto is a breeze.  “La ĉielo estas blua.” “Mi malsatas. Ni manĝu.” “Kie estas la necesejo?”  “La plumo de mia onklino estas sur la tablo.”  “Mi donis libon al Karlo.”

Very basic.  Very concrete.  And if we were, say, a race of hounds who live only in the moment and only think about things they can see, taste and smell, that would be all that would be required of any language.  But human thought involves so much more than the current moment, concrete nouns and simple verbs.  We think abstractly, hypothetically and subjunctively.  We talk about things we can only infer without actually witnessing.  I have heard it said that without the subjunctive, one can only speak Italian with a limp.  I would say the same about any language.

Once ideas become more complex, the language must accommodate or it’s useless to humans.  With humans, conversations turn abstract with very little prompting, and the komencantoj quickly become lost.  Fortunately, the problem is solved with practice and familiarity.

An example of this is illustrated by the translation of the phrase, describing the Society for Creative Anachronism, “The Middle Ages as they should have been.”

The best I could do was, “La Mezepoko kiel ĝi devintus.”  (There is nothing illegal about the use of the word devintus though many experienced esperantists have warned me about it.  The preferred usage evidently is ” … kiel ĝi estus devinta.” though that sounds awkward to me.  And if you google the word devintus you’ll find it used other places by quite fluent esperantists.  “It’s not common usage,” some will complain.  But “… should have been” also is not a common phrase.)  We are talking about the conditional past.  How more abstract can you get?  It’s easy to talk about the conditional future, even the conditional present.  But the conditional past? As if the past were a malleable thing? Generally a topic for geeks, eh?  Only a first class language could tackle that.  Is Esperanto, by this definition, a first class language?  You tell me.  For my money, the nunaj komencantoj will be slinging the subjunctive lingo inside six months.  A year tops.

 

Homeco. Ĉu estas aplikaĵo por tio? (Humanity. Is there an app for that?)

The following article is in Esperanto.  If you don’t know Esperanto, but would like to know what the article says, you can copy and past it at http://traduku.net/ .  Then click the EO ➔ EN button.  It isn’t a perfect translation, but it will let you sus out the meaning. There are three EO ➔ EN buttons, each using a different engine.  Try all three.

Vivas ni dum interesaj tempoj, en la ĉina senco.  Ĉiutage legas mi, ke la tutmonda ekonomio aĉas.   Kial?  Oni povas kulpigi aŭ liberalismon aŭ konservatismon aŭ tutmondan varmigon aŭ la benzinomilitojn ktp.  Tamen, estas memklare ke ni usonanoj daŭras sendi la monon al Ĉinio, tiam prunteprenas ree ĝin por fari militon kontraŭ homoj, kiuj uzas religion (la politigado de fido) por batali nin.

Kial ni sendas la monon al Ĉinio?  Ĉar ni haltis esti nacio de senripozaj produktantoj kaj iĝis nacion de sobraj konsumantoj. Ni obsedas pri la aĉeto de plastaĵaĉoj ĉe Wal-Mark kaj Target kaj Costco.  La nuntempa esenco de ĉi tiu estas spegulita en la debato temante “aŭ iPhone aŭ Droid?”

Ĉu vi kredas vere, ke tiuj uzaĵoj kaŭzus, ke vi estu pliproduktema?   Kial?  Ĉu vi ne nun estas produktema?  Ĉu via nuntempa poŝtelefono ne bone funkcias?  Kial vi postulas novan?  Eble vi kredas, ke por plibonigi la ekonomion, vi devas havi plian ŝuldon.

Ĉu la iPhone kaǔzus, ke vi estu plibona homo?  Ĉu estas aplikaĵo por tio?

Aliflanke, mi aŭdas per la radio reklamojn por pezperdadaj mirakloj, sekretoj por gajni junecon kaj belecon, planoj por rapide gajni riĉecon, metodoj por facile lerni lingvojn, kaj aliaj neeblaĵoj.  Ili vendas nur promesojn, kiuj forvaporiĝos kiel la rideto de politikisto.  Versajnas, ke homoj intencas preni nian monon kaj doni preskaŭ nenion.

Jes, miopinie, la Droid kaj iPhone tre mojosas. Tamen, faru liston.  Dek Metodoj por iĝi Plibonan Homon.  Vetos mi, ke tiu listo ne enhavos la erojn, “Aĉetu ilon Droid” aŭ “plijuniĝu” aŭ “vendu nenion por gajni multe da mono.”  Eble vi skribos, “Plie kultu kruelan, venĝeman, bagatelan kaj  ĵaluzan dion, kaj frakasu la senkredulojn!”  Tamen, tio estas temo por alia artikolo.

La nuntempa tutmonda ekonomio funkcias per fumo kaj speguloj, kaj tio helpas nur malmutle da homoj.  Kio okazos kiam la fumo iras for?

Dunsmuir Games

In the 18th Century of the Current Era, Highlander Scots began emigrating to the New World in large numbers.  Many, if not most, were forced to leave in what has become known as the Highland Clearances. One of the results of this diaspora is that there are now more sons and daughters of Scotland in the United States and Canada than in Scotland itself.

As a 21st Century resident of California and descendent of the survivors of the Clearances, I find myself surrounded by people who come from similar histories all over the planet.  Japanese, Chinese, Indians, Germans, French, Jews, Palestinians, Greeks, Russians, Poles, Hungarians, Mexicans, Haitians, Cubans, Iraqi, Native American, Irish, you name it.  They are all my neighbors, and every one of them is a proud Californian.

It has become a part of the California culture, however, to honor the rituals and history of one’s ancestral homeland.  Not a week goes by when we don’t hear about another cultural awareness event taking place somewhere nearby.  You can tour the cultural world just by spending a year in San Francisco.  According to the San Francisco newspaper, there are more than 140 actively spoken languages in the Bay Area (including Esperanto.)  I’m sure it drives the Department of Motor Vehicles nuts.

We traveled to Oakland, California this last weekend, July 11 & 12, to participate in honoring the culture of my own ancestral homeland at the Dunsmuir Scottish Games.  We drank Scottish beer brewed in a local microbrewery, listened to fine Celtic music played by a California band called Banshee in the Kitchen, spoke with members of a clan that seemed particularly enamored of the longbow (be still my heart, though I don’t remember reading that the longbow was of any particular significance in Scottish history), spoke with members of Living History recreationists St. Ita’s of Cill Ide House of Nobles, watched as kilted gentlemen tossed a telephone pole, and a game of  Shinty.  It would seem that Shinty is to field hockey what rugby is to American football.

Now, according to some friends who still live in Scotland, almost nobody there plays this game, and those that do all live in the Highlands.  Did you know that there is an organization of Shinty players that started in Northern California?

What’s the point of all this?  I’m not sure, other than to wonder if I’m not getting a bigger dose of Scottish culture right here in my backyard than I would by traveling to Loch Lomond.  (The one in Scotland, not the one located in Lake County, California.)

La Tria Paŝo

La Tria Paŝo 

… estas la rakonto de Stella Santos, arkpafisto kaj novula ĉasisto, kiu tre perdiĝas dum sia unua ĉaso.  Ŝi renkontas strangajn homojn, kaj eĉ plistrangajn bestojn, kaj devas vojaĝi trans la vizaĝo de planedo por trovi sian lokon en la kosmo.

Klaku ĉi tie por komenci legi la rakonton